De discussie over AI in de accountancy wordt vaak gekenmerkt door voorzichtigheid. Begrijpelijk, want de technologie ontwikkelt zich razendsnel en veel toepassingen staan nog relatief aan het begin. Toch schuilt daarin ook een risico. Want terwijl organisaties afwachten tot AI zich volledig heeft bewezen, bouwen anderen al ervaring, kennis en concurrentievoordeel op.
Volgens Don van Zijtveld, VP International Solutions bij Caseware, is dat precies de kern van de uitdaging.
"Een beschrijving van wat AI vandaag kan, is geen strategie voor de komende jaren."
Voor veel accountants is AI vandaag de dag vooral een hulpmiddel: een assistent die helpt bij het opstellen van teksten, het samenvatten van informatie of het beantwoorden van vragen. Dat is waardevol, maar slechts een klein deel van de mogelijkheden.
Binnen organisaties die actief met AI experimenteren, verandert het werk inmiddels merkbaar. Niet als proefproject, maar als onderdeel van de dagelijkse praktijk. Teams leren steeds beter hoe AI-modellen functioneren, hoe context invloed heeft op de kwaliteit van resultaten en hoe werkprocessen slimmer kunnen worden ingericht.
Juist die ervaring is moeilijk in te halen.
De echte waarde van AI zit niet alleen in de software zelf, maar in het leerproces dat organisaties doormaken.
Een kantoor dat vandaag begint met experimenteren, ontdekt welke processen geschikt zijn voor automatisering, waar menselijke expertise onmisbaar blijft en hoe AI veilig en verantwoord kan worden ingezet. Die kennis groeit met iedere toepassing.
Wie pas over enkele jaren begint, zal niet alleen de technologie moeten implementeren, maar ook die opgebouwde ervaring nog moeten ontwikkelen.
De accountancy staat al langere tijd onder druk door een tekort aan gekwalificeerde professionals. Daardoor verandert ook de manier waarop naar AI wordt gekeken.
Steeds vaker is de vraag niet langer of werkzaamheden door mensen of technologie worden uitgevoerd, maar hoe technologie professionals kan ondersteunen wanneer capaciteit schaars is.
AI biedt daarbij geen vervanging van professioneel oordeel, maar een manier om repetitieve werkzaamheden te verminderen, analyses te versnellen en meer tijd vrij te maken voor werkzaamheden met de grootste toegevoegde waarde.
Volgens Don hoeft de eerste stap richting AI geen grootschalig transformatieprogramma te zijn.
Het belangrijkste is dat organisaties zichzelf de ruimte geven om te leren. Door klein te beginnen ontstaat inzicht in wat werkt, waar de beperkingen liggen en welke kansen zich aandienen.
Veel toepassingen die enkele maanden geleden nog experimenteel leken, worden inmiddels dagelijks gebruikt. Denk aan het automatisch controleren van jaarrekeningen, het toetsen van consistentie, het analyseren van dossiers of het ondersteunen van accountants met contextgedreven inzichten.
En juist dat tempo van ontwikkeling maakt afwachten steeds minder aantrekkelijk.
Technologische ontwikkelingen wachten niet totdat organisaties er klaar voor zijn. Wie vandaag investeert in kennis, ervaring en een doordachte toepassing van AI, bouwt aan een voorsprong die zich in de komende jaren steeds verder kan uitbreiden.
Zoals Don van Zijtveld het samenvat:
"Wacht niet tot AI zich volledig heeft bewezen. Organiseer jezelf zo dat je de technologie kunt toepassen, evalueren en ervan kunt leren. Want uiteindelijk is niet de technologie het grootste concurrentievoordeel, maar de ervaring die je ermee opbouwt."
