AI verandert de accountancy en controlepraktijk — op basis van vertrouwen en verantwoordelijkheid

Accountantskantoren en organisaties in de accountancy stellen zichzelf niet langer de vraag óf zij AI moeten adopteren. De focus ligt inmiddels op een veel belangrijkere vraag: hoe doen we dit op de juiste manier?

Een nieuw wereldwijd onderzoek van IDC, gesponsord door Caseware, maakt dit duidelijk. The Future of Audit and Accounting in the AI Era — een studie onder meer dan 1.000 accountants en financieel professionals wereldwijd — laat zien dat de beroepsgroep AI met vertrouwen en doelgerichtheid omarmt, terwijl tegelijkertijd een duidelijke koers wordt uitgezet voor verantwoorde en duurzame implementatie.

Adoptie is de realiteit van vandaag

Twee derde van de respondenten (66%) geeft aan dat AI al is verankerd in de organisatiestrategie, breed wordt toegepast binnen specifieke processen of dat er pilotprojecten lopen. AI-adoptie is daarmee geen toekomstbeeld meer.

Nu dit momentum stevig is gevestigd, verschuift de aandacht binnen de beroepsgroep naar de kaders en fundamenten die nodig zijn om de volgende fase van AI-integratie succesvol en beheerst vorm te geven.

Beveiliging en ethiek boven pure performance

Een van de meest opvallende bevindingen uit het onderzoek: meer dan de helft van de leidinggevenden binnen audit- en controlepraktijken (55%) is bereid of zeer bereid om een bepaald niveau van AI-prestaties in te ruilen voor sterkere beveiligings- of veiligheidsmaatregelen.

In veel sectoren geldt: hoe sneller en krachtiger AI, hoe beter. Binnen de accountancy en controlepraktijk telt performance echter alleen als de integriteit van het werk gewaarborgd blijft. Zoals David Marquis, CEO van Caseware, het verwoordt:
"De vraag is niet langer of we AI moeten adopteren, maar hoe we AI zo inzetten dat de beroepsgroep er daadwerkelijk op kan vertrouwen."

Wereldwijde roep om geharmoniseerde standaarden

Nu AI op grotere schaal en over landsgrenzen heen wordt ingezet, komt de complexiteit van wet- en regelgeving scherp in beeld. Twee derde van de respondenten (66%) vindt dat er dringend behoefte is aan een wereldwijd geharmoniseerd AI-raamwerk voor audit-, controle- en assurance-activiteiten.

Het gefragmenteerde regelgevingslandschap zorgt voor operationele onzekerheid bij organisaties die AI grensoverschrijdend toepassen. De beroepsgroep is bereid het voortouw te nemen in de discussie over hoe een uniforme aanpak eruit moet zien.

Biasmanagement als kritieke prioriteit

Bijna vier op de vijf respondenten (79%) beoordeelt het risico op algoritmische vooringenomenheid (bias) in AI-systemen die worden ingezet voor kritieke processen — waaronder risico-inschatting, fraudedetectie en besluitvormingsondersteuning — als matig, groot of zeer groot.

Wanneer AI invloed heeft op beslissingen die bedrijven, reputaties en het maatschappelijk vertrouwen raken, is algoritmische integriteit geen louter technisch vraagstuk, maar een professioneel vraagstuk. Governance-mechanismen om bias te detecteren en te beperken worden daarmee een kernonderdeel van een verantwoorde AI-strategie.

Het bepalende concurrentievoordeel

Mickey North Rizza, Group Vice-President Enterprise Software bij IDC, vat het treffend samen:
"Het concurrentievoordeel zal voortkomen uit de mate waarin organisaties governance verankeren, aansluiten bij standaarden en verantwoorde AI op schaal operationaliseren. Organisaties die nu daadkrachtig innovatie verbinden aan vertrouwen, veiligheid en transparantie, zullen het best gepositioneerd zijn om leiding te geven in het volgende tijdperk van accountancy en controle."

Vooruitgang binnen deze beroepsgroep zal niet alleen worden gemeten aan technologische ontwikkeling, maar vooral aan de mate waarin innovatie zorgvuldig wordt verbonden aan verantwoordelijkheid en accountability.

Ontdek het volledige IDC-onderzoek voor gedetailleerde statistieken en diepgaandere inzichten over AI-adoptie binnen de accountancy en controlepraktijk.